Khởi Nghĩa Hòn Khoai & Anh Hùng Phan Ngọc Hiển: Mốc Son Chói Lọi Của Cách Mạng Cà Mau 1940

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, Khởi nghĩa Hòn Khoai (13/12/1940) do thầy giáo, chiến sĩ cộng sản Phan Ngọc Hiển trực tiếp chỉ huy là một trong những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và oanh liệt nhất trong phong trào Khởi nghĩa Nam Kỳ. Chiến công vang dội này không chỉ giải phóng đảo Hòn Khoai mà còn khắc ghi ngày 13/12 trở thành Ngày Truyền thống Cách mạng của Đảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau.

1. Chân Dung Nhà Giáo, Chiến Sĩ Anh Hùng Phan Ngọc Hiển (1910 – 1941)

Đồng chí Phan Ngọc Hiển sinh năm 1910 tại Cần Thơ, tốt nghiệp Trường Sư phạm Sài Gòn nhưng từ chối làm công chức cho chính quyền thực dân để về Rạch Gốc (vùng rừng ngập mặn Cà Mau) dạy học cho con em ngư dân nghèo và giác ngộ lý tưởng cách mạng.

Với ngòi bút sắc bén, ông từng làm báo Tân Tiến, dùng văn chương và tri thức để thức tỉnh lòng yêu nước của quần chúng lao động. Khi Đảng phát động cao trào Khởi nghĩa Nam Kỳ, đồng chí được phân công phụ trách Chi bộ xã Tân An và trực tiếp lên kế hoạch giải phóng cứ điểm hải đăng Hòn Khoai.

2. Bảng Diễn Biến Cuộc Khởi Nghĩa Hòn Khoai & Các Mốc Lịch Sử Trọng Đại

3. Bản Tuyên Ngôn Khí Phách & Sự Bất Tử Của 10 Vị Liệt Sĩ

Mười chiến sĩ kiên trung hy sinh trong cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai gồm có: Phan Ngọc Hiển, Đỗ Văn Sến, Nguyễn Văn Đắc, Đỗ Văn Biên, Nguyễn Văn Cự, Nguyễn Văn Cương, Ngô Phát Đạt, Nguyễn Văn Đình, Lê Văn Khuyên và Lê Tồn Hiền.

Khí phách hiên ngang trước pháp trường của những người con Đất Mũi đã làm rung chuyển cả chế độ thực dân. Lời dặn dò của anh hùng Phan Ngọc Hiển trước giây phút vĩnh biệt non sông:

"Chúng tôi là những người chiến sĩ cách mạng, chúng tôi chết vì Tổ quốc, vì nhân dân Việt Nam. Sự hy sinh của chúng tôi hôm nay sẽ mở đường cho thắng lợi của dân tộc mai sau!"

4. Địa Chỉ Đỏ Giáo Dục Truyền Thống Cho Du Khách Về Nguồn

Khi du lịch đến Cà Mau, du khách có thể ghé thăm những địa chỉ đỏ lịch sử linh thiêng gắn liền với cuộc khởi nghĩa oanh liệt:

• Nghĩa trang 10 Liệt sĩ Khởi nghĩa Hòn Khoai: Nằm tại Phường 9, TP. Cà Mau — nơi an nghỉ vĩnh hằng của những người anh hùng.
• Tượng đài Thầy giáo Phan Ngọc Hiển: Công trình văn hóa lịch sử trang trọng giữa lòng TP. Cà Mau.
• Khu di tích Bến Vàm Lũng & Đảo Hòn Khoai: Di tích lịch sử - thắng cảnh quốc gia với ngọn hải đăng Pháp xây từ thế kỷ XIX giữa biển trời Tây Nam.