1. Hệ thống cù lao xanh mướt giữa dòng sông Tiền và sông Hậu
Do lượng phù sa khổng lồ bồi tụ suốt hàng nghìn năm, lòng sông Tiền và sông Hậu trước khi đổ ra biển Đông đã hình thành nên hàng chục dải đất nổi trù phú được người miền Tây gọi thân thương là 'cù lao' hoặc 'cồn' [1]. Nổi tiếng nhất trên sông Tiền là tứ linh cù lao Long – Lân (Thới Sơn) – Quy – Phụng nằm giữa Mỹ Tho và Bến Tre cùng cù lao Tân Phong (Cái Bè).
Trên dòng sông Hậu, du khách có thể ghé thăm cù lao Ông Hổ (quê hương Chủ tịch Tôn Đức Thắng tại Long Xuyên, An Giang), làng du lịch cộng đồng cồn Sơn (quận Bình Thủy, Cần Thơ) và huyện đảo Cù Lao Dung (Sóc Trăng) nằm ngay cửa biển Trần Đề – Định An với những vườn mía, vườn bần ngập mặn bạt ngàn [1].
2. Cụm đảo Hòn Khoai và đảo Hòn Chuối: Những tiền đồn rừng nguyên sinh giữa biển Cà Mau
Khi xuôi về tận cùng bán đảo Cà Mau, khung cảnh cù lao bùn phù sa được thay thế bằng những cụm đảo đá nguyên sinh hùng vĩ giữa đại dương [2]. Cách đất liền Mũi Cà Mau khoảng 14,6 km về phía tây nam là cụm đảo Hòn Khoai (thuộc xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển) gồm 5 đảo: Hòn Khoai (Hòn Độc Lập, diện tích 4 km², đỉnh cao 318 m), Hòn Sao, Hòn Go, Hòn Đồi Mồi và Hòn Đá Lẻ — nơi đặt điểm cơ sở A2 của đường cơ sở lãnh hải Việt Nam và ngọn hải đăng cổ xây dựng năm 1920 cùng di tích Khởi nghĩa Hòn Khoai 13/12/1940 của thầy giáo Phan Ngọc Hiển [2].
Ở phía biển Tây, cách cửa biển Sông Đốc khoảng 32 km (17 hải lý) là đảo Hòn Chuối (thuộc thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời) với vách đá dựng đứng và cư dân sinh sống độc đáo theo hai mùa gió chướng – gió nam [2].
3. Cụm đảo Hòn Đá Bạc: Danh thắng 180 triệu năm tuổi nối liền đất liền bằng cầu đi bộ
Trong ba cụm đảo của tỉnh Cà Mau, nếu Hòn Khoai và Hòn Chuối là các đảo tiền tiêu có quy định quản lý biên phòng chặt chẽ, thì cụm đảo Hòn Đá Bạc (xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời) lại được nối trực tiếp với đất liền bằng cầu bê tông kiên cố, mở cửa đón du khách tham quan hàng ngày [3].
Hòn Đá Bạc gồm 3 hòn đảo (Hòn Ông Ngộ, Hòn Đá Lẻ và Hòn Đá Bạc) được tạo thành từ hàng vạn khối đá hoa cương xếp chồng lên nhau bên bờ biển Tây, nơi có Lăng Ông Nam Hải lưu giữ bộ xương cá voi khổng lồ, Sân Tiên, Giếng Tiên và Tượng đài Chiến thắng CM12. Du khách lưu trú tại Bà Ngoại Homestay Cà Mau có thể dễ dàng đăng ký tour U Minh Hạ & Hòn Đá Bạc 1 ngày để khám phá trọn vẹn danh thắng này [3].
4. Bảng tổng hợp các cù lao và hòn đảo tiêu biểu trên hành trình miền Tây – Cà Mau
| Tên cù lao / Hòn đảo | Thuộc địa phương | Đặc điểm địa hình & Vị trí | Khả năng tiếp cận của du khách |
|---|---|---|---|
| Cù lao Thới Sơn & Cồn Phụng | Tiền Giang & Bến Tre | Cù lao phù sa ngọt giữa sông Tiền | Đi tàu du lịch 15 phút từ bến tàu Mỹ Tho hoặc đường bộ cầu Rạch Miễu |
| Cồn Sơn (Bình Thủy) | TP. Cần Thơ | Cồn nổi giữa sông Hậu, miệt vườn cây ăn trái | Đi đò ngang 5 phút từ bến phà Cô Bắc (quận Bình Thủy) |
| Cụm đảo Hòn Đá Bạc | Huyện Trần Văn Thời, Cà Mau | Đảo đá hoa cương 180 triệu năm tuổi sát bờ biển Tây | Đi ô tô / xe máy đến tận chân cầu rồi đi bộ qua đảo tham quan tự do |
| Cụm đảo Hòn Khoai | Huyện Ngọc Hiển, Cà Mau | Cụm 5 đảo rừng nguyên sinh và hải đăng 1920; điểm A2 đường cơ sở | Ngắm từ bãi biển Khai Long – Đất Mũi hoặc đi tàu theo đoàn được cấp phép |
Tài liệu và nguồn tham khảo chính thống
- [1] Địa chí Đồng bằng sông Cửu Long — Quá trình bồi tụ hệ thống cù lao sông Tiền và sông Hậu.
- [2] Cổng thông tin điện tử tỉnh Cà Mau — Vị trí địa lý, lịch sử Khởi nghĩa Hòn Khoai (1940) và điểm cơ sở A2 tại Hòn Đá Lẻ (cụm đảo Hòn Khoai).
- [3] Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch — Hồ sơ Di tích lịch sử quốc gia Hòn Đá Bạc (xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau).