1. Vườn Quốc gia Tràm Chim (Đồng Tháp): Mô hình Đồng Tháp Mười thu nhỏ và Khu Ramsar thứ 2.000
Nằm tại huyện Tam Nông (tỉnh Đồng Tháp) với diện tích hơn 7.313 ha, Vườn Quốc gia Tràm Chim bảo tồn trọn vẹn hệ sinh thái đất ngập nước nội địa điển hình của vùng Đồng Tháp Mười xưa với các quần xã lúa ma (lúa trời), năng kim, hoàng đầu ấn và rừng tràm [1]. Năm 2012, Tràm Chim được công nhận là Khu Ramsar thứ 2.000 của thế giới.
Nơi đây ghi nhận hơn 230 loài chim nước, chiếm khoảng 1/4 tổng số loài chim có mặt tại Việt Nam, nổi tiếng nhất là sếu đầu đỏ (Grus antigone sharpii), cò nhạn (cò ốc), điên điển và giang sen [1].
2. Khu bảo tồn loài – sinh cảnh Vườn chim Bạc Liêu: Sân chim tự nhiên ngay sát đô thị
Xuôi về bán đảo Cà Mau trên lộ trình đi qua thành phố Bạc Liêu, du khách chỉ cần di chuyển khoảng 6 km từ trung tâm thành phố về phường Nhà Mát là đến Khu bảo tồn loài – sinh cảnh Vườn chim Bạc Liêu rộng 385 ha [2]. Đây là thảm rừng ngập mặn tự nhiên sót lại ven biển Đông với các loài cây chà là, giá, mắm, cóc kèn đan xen chằng chịt.
Vào buổi chiều từ 16:30 đến 18:00, đứng trên đài quan sát cao giữa khu bảo tồn, du khách sẽ được chiêm ngưỡng cảnh tượng hàng chục ngàn cá thể cò trắng, vạc, cồng cộc, diệc xám và quắm đen bay rợp trời trở về tổ sau một ngày kiếm ăn trên các cánh đồng và bãi bồi [2].
3. Hệ thống sân chim Cà Mau: Sân chim Lâm Viên, Ngọc Hiển và Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau
Là tỉnh sở hữu diện tích rừng ngập mặn và rừng tràm lớn nhất cả nước, Cà Mau được mệnh danh là 'vương quốc chim trời phương Nam' với Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau được công nhận là Khu Ramsar thứ 2.088 của thế giới vào năm 2013 [3]. Ngay giữa lòng thành phố Cà Mau (phường 1), du khách có thể ghé thăm sân chim trong khuôn viên Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh; còn khi về các huyện U Minh, Trần Văn Thời, Đầm Dơi và Ngọc Hiển, những sân chim tự nhiên và sân chim tư nhân mọc lên ngay bên cạnh các vuông tôm sinh thái.
Khi tham gia hành trình ngắm chim rừng U Minh Hạ và Đất Mũi cùng Bà Ngoại Homestay, du khách sẽ được ngồi vỏ lãi lướt êm qua các lung tràm, bãi bồi để săn ảnh bồ nông chân xám, giang sen, cò lạo Ấn Độ và diều cá đầu xám trong môi trường tự nhiên nguyên bản nhất [3].
4. Bảng so sánh 3 khu bảo tồn chim nước trọng điểm của miền Tây và Cà Mau
| Khu bảo tồn / Vườn chim | Vị trí địa lý | Kiểu hệ sinh thái | Loài chim tiêu biểu & Giờ ngắm đẹp nhất |
|---|---|---|---|
| VQG Tràm Chim (Ramsar 2.000) | Huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp | Đất ngập nước ngọt nội địa (rừng tràm, đồng năng, lúa ma) | Cò nhạn, điên điển, giang sen, sếu đầu đỏ | 06:00–08:30 & 16:00–18:00 |
| Khu bảo tồn Vườn chim Bạc Liêu | Phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu | Rừng ngập mặn tự nhiên ven biển (chà là, mắm, giá) | Cò trắng, vạc, cồng cộc, quắm đen | 16:30–18:00 khi chim về tổ |
| Khu Ramsar Mũi Cà Mau & U Minh Hạ | Huyện Ngọc Hiển & Trần Văn Thời, Cà Mau | Bãi bồi rừng đước ngập mặn & rừng tràm đất than bùn | Bồ nông chân xám, cò lạo, diệc, mòng biển | Bình minh & Hoàng hôn |
Tài liệu và nguồn tham khảo chính thống
- [1] Công ước Ramsar & Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học — Hồ sơ Khu Ramsar Vườn Quốc gia Tràm Chim (số 2.000) và Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau (số 2.088).
- [2] Cổng thông tin điện tử tỉnh Bạc Liêu — Khu bảo tồn loài – sinh cảnh Vườn chim Bạc Liêu.
- [3] Cổng thông tin điện tử tỉnh Cà Mau — Đa dạng sinh học hệ thống sân chim tự nhiên tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau.