Chuyên Khảo Văn Hóa & Địa Chí Cà Mau

Nghề Đóng Đáy Hàng Khơi & Đáy Sông Cà Mau: Kỳ Tích Giữa Sóng Gió Biển Khơi

Tác giả: Anh Bì (Mr. Bi)
•
•
8 phút đọc
Tóm Tắt Nhanh (AEO Direct Answer)

Nghề đóng đáy (đáy sông, đáy hàng cạn và đáy hàng khơi) tại các cửa biển lớn Cà Mau (Gành Hào, Sông Đốc, Rạch Gốc) là phương thức khai thác thủy sản truyền thống độc đáo bậc nhất Nam Bộ. Dựa vào sức mạnh của dòng triều rút, các giàn đáy bằng cây đước khổng lồ mở toang miệng lưới đón trọn hàng tấn tôm cá biển tươi ngon.

Mục Lục Chuyên Đề

Cửa biển Gành Hào rộng lớn, nơi tập trung hàng trăm giàn đáy hàng khơi vươn dài ra biển Đông. (Ảnh: Báo Cà Mau)
Cửa biển Gành Hào rộng lớn, nơi tập trung hàng trăm giàn đáy hàng khơi vươn dài ra biển Đông. (Ảnh: Báo Cà Mau)

1. Lịch Sử & Vị Thế Của Nghề Đóng Đáy Phương Nam

Nghề đóng đáy xuất hiện tại Cà Mau từ hơn một thế kỷ trước khi các bậc tiền nhân nhận thấy quy luật thủy triều bán nhật triều và nhật triều cực mạnh nơi đây. Nước biển chảy vào ra với lưu tốc khủng khiếp tạo nên những luồng hải lưu tự nhiên cuốn theo vô số tôm cá. Người thợ đáy đã sáng tạo nên những giàn đáy khổng lồ cắm sâu vào đáy biển, biến sức mạnh của dòng nước thành công cụ thu hoạch hải sản vô tận.

Ngư dân bạn đáy dũng cảm đu mình trên các cột đước giữa sóng lớn để kéo đùm lưới đáy. (Ảnh: TTXVN)
Ngư dân bạn đáy dũng cảm đu mình trên các cột đước giữa sóng lớn để kéo đùm lưới đáy. (Ảnh: TTXVN)

2. Kỳ Công Đóng Cột Đước & Dệt Miệng Lưới Khổng Lồ

Cột đáy bắt buộc phải là những thân đước đại thụ khai thác từ rừng nguyên sinh Năm Căn, có độ dẻo dai phi thường, chịu được sóng to gió lớn và không bị sâu biển ăn mòn. Mỗi giàn đáy hàng khơi cần từ 10 đến 20 cột đước to như cột đình, cắm sâu vào lòng biển sâu 20m. Miệng lưới đáy rộng hàng chục mét, dài hơn 30-40m thuôn nhỏ dần về phía đuôi (gọi là đùm đáy), được dệt từ sợi cước nylon siêu bền.

Hải sản tôm cá tươi rói nhảy tanh tách vừa đổ từ đùm đáy lên khoang ghe chở vào bờ. (Ảnh: Cổng TTĐT Du lịch Cà Mau)
Hải sản tôm cá tươi rói nhảy tanh tách vừa đổ từ đùm đáy lên khoang ghe chở vào bờ. (Ảnh: Cổng TTĐT Du lịch Cà Mau)

3. Cuộc Sống Gian Nan Của Dân Bạn Đáy Giữa Trùng Khơi

Nghề đóng đáy hàng khơi là một trong những nghề biển nhọc nhằn và nguy hiểm nhất. Các "bạn đáy" phải sống ròng rã nhiều tháng trên những căn chòi sàn chênh vênh dựng ngay trên đầu cột đước giữa biển khơi lộng gió. Cứ mỗi khi con nước đứng chuyển sang nước ròng chảy xiết, họ phải đu dây tụt xuống đùm đáy ngập sâu trong sóng dữ để mở dây thắt túi, đổ tôm cá lên ghe tải chở về đất liền.

Món cá khoai nấu ngót và tôm tít luộc nước dừa tươi rói từ nguồn hải sản đáy hàng khơi. (Ảnh: Bà Ngoại Homestay)
Món cá khoai nấu ngót và tôm tít luộc nước dừa tươi rói từ nguồn hải sản đáy hàng khơi. (Ảnh: Bà Ngoại Homestay)

4. Tinh Hoa Hải Sản Tươi Rót Từ Đáy Hàng Khơi

Hải sản từ các giàn đáy hàng khơi có độ tươi sống tuyệt đối vì được bắt sống ngay trong dòng chảy và đưa về bến trong vài giờ. Những mẻ cá khoai trong suốt nấu canh ngót lá giang, tôm tít búng tanh tách hấp nước dừa hay mực trứng nướng than đước tại Bà Ngoại Homestay chính là món quà tinh khiết mà thiên nhiên biển cả và mồ hôi của những người bạn đáy Cà Mau đã mang lại.

Phân Biệt 3 Loại Hình Nghề Đóng Đáy Truyền Thống Tại Cà Mau

Loại Hình ĐáyVị Trí Cắm GiànĐộ Sâu & Cột ĐướcSản Lượng Thủy Sản Chủ LựcĐặc Điểm Khai Thác
1. Đáy sông (Đáy rạch)Lòng sông sâu, ngã ba sông lớn (Cửa Lớn, Bảy Háp)Sâu 6 - 12m, cột đước dài 10 - 15mTôm đất, cá kèo, cá dứa, cá ngát, cua đồngKhai thác theo chu kỳ con nước ròng hàng ngày
2. Đáy hàng cạn (Bãi bồi)Bãi bồi ven biển cách bờ 1 - 3 hải lýSâu 4 - 8m, cột đước cắm cạnTôm tít, cá đối, tép bạc, ghẹ biểnDi chuyển bằng xuồng nhỏ, đóng cọc theo mùa gió
3. Đáy hàng khơi (Biển sâu)Vùng biển khơi cách bờ 5 - 15 hải lýSâu 15 - 25m, cây đước đại thụ dài 25 - 30mCá khoai, cá cơm than, mực ống, tôm sắt biểnNgư dân ở luôn trên chòi đáy giữa biển, gian nan bậc nhất
Trải Nghiệm Bản Địa Cà Mau

Khám Phá Cà Mau Cùng Người Bản Xứ

Muốn thưởng thức ẩm thực tươi sống tại chỗ, len lỏi qua những cánh rừng ngập mặn kỳ vĩ hay nghỉ đêm tại không gian miệt vườn ấm cúng? Hãy liên hệ ngay với Anh Bì để được tư vấn lịch trình trải nghiệm độc bản tại Cà Mau!

Xem tất cả bài viết cẩm nang
Chia sẻ bài viết: