1. Quán Âm Phật Đài (Mẹ Nam Hải Bạc Liêu): Điểm tựa tâm linh của cư dân miền biển
Nằm tại khu vực bờ biển phường Nhà Mát, cách trung tâm thành phố Bạc Liêu khoảng 8 km, Quán Âm Phật Đài (được người dân và khách thập phương tôn kính gọi là chùa Mẹ Nam Hải) là trung tâm hành hương Phật giáo lớn bậc nhất vùng đồng bằng sông Cửu Long [1]. Công trình nổi bật với tôn tượng Bồ Tát Quán Thế Âm lộ thiên cao 11 m (chưa tính phần bệ tượng) được Hòa thượng Thích Trí Đức khởi công tôn tạo năm 1973 trên vùng bãi bồi lấn biển.
Trước kia, vị trí đặt tượng nằm sát mép sóng biển Đông, nhưng qua nửa thế kỷ phù sa bồi đắp tự nhiên, khu vực này đã lùi sâu vào đất liền gần một cây số, hình thành khuôn viên rộng hơn 2,5 ha uy nghiêm với cổng tam quan, điện Thiên Thủ, điện Địa Tạng và quảng trường hành lễ thoáng đãng [1]. Hằng năm, Lễ hội Quán Âm Nam Hải diễn ra trọng thể trong 3 ngày từ 22 đến 24 tháng 3 âm lịch, thu hút hàng vạn Phật tử và ngư dân miền Tây về cầu nguyện mưa thuận gió hòa, tàu thuyền ra khơi bình an.
2. Chùa Xiêm Cán (xã Vĩnh Trạch Đông): Tuyệt tác kiến trúc Khmer hơn một thế kỷ
Từ Quán Âm Phật Đài đi tiếp dọc theo tuyến đường đê biển về hướng Đông khoảng 5 km (thuộc xã Vĩnh Trạch Đông, thành phố Bạc Liêu), du khách sẽ bắt gặp quần thể chùa Xiêm Cán — một trong những ngôi chùa Khmer Nam tông lớn và lộng lẫy nhất Nam Bộ [2]. Chùa được khởi dựng vào năm 1887 trên khuôn viên rộng khoảng 50.000 m² với tên gốc tiếng Khmer là Komphisako (mang ý nghĩa sự uyên bác sâu xa của trí tuệ Phật pháp), còn tên gọi 'Xiêm Cán' bắt nguồn từ tiếng Tiều của cộng đồng người Hoa bản địa có nghĩa là 'giáp nước' do vị trí chùa xưa nằm sát bờ biển bãi bồi.
Toàn bộ công trình chùa Xiêm Cán gồm cổng tam quan, chính điện (Vihara), giảng đường (Sala), tháp cốt và dãy tăng xá đều quay mặt về hướng Đông theo truyền thống Phật giáo Nam tông Khmer [2]. Chính điện được xây dựng trên nền tam cấp cao ráo, mái chồng diềm nhiều lớp trang trí hình rồng Khmer, rắn thần Naga nhiều đầu và chim thần Krud chạm trổ tỉ mỉ sắc vàng rực rỡ.
3. Nối dài tuyến hành hương về Cà Mau: Đền thờ Lạc Long Quân, chùa Phật Tổ và chùa Monivongsa
Rời Bạc Liêu xuôi theo Quốc lộ 1A về Cà Mau (trên đường đi có thể ghé viếng nhà thờ Tắc Sậy tại thị xã Giá Rai), du khách sẽ tiếp tục hành trình tâm linh tại trung tâm thành phố Cà Mau với cụm ba ngôi cổ tự tiêu biểu cho ba dòng văn hóa Việt – Hoa – Khmer: Quan Âm Cổ Tự (chùa Phật Tổ thành lập năm 1840 tại phường 4), Thiên Hậu Cung (chùa Bà Cà Mau xây dựng năm 1882 tại phường 2) và chùa Khmer Monivongsa Bopharam (phường 1) [3].
Đặc biệt, khi đi hết dải đất hình chữ S đến tận xã Đất Mũi (huyện Ngọc Hiển), du khách còn được chiêm bái tượng Bồ Tát Quán Thế Âm tại khu du lịch biển Khai Long và dâng hương tại đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân cùng cụm tượng đài Mẹ Âu Cơ hướng mặt ra biển lớn — điểm hội tụ tâm linh thiêng liêng nơi cực Nam Tổ quốc [3].
4. Lịch trình gợi ý và quy tắc trang phục khi hành hương tuyến Bạc Liêu – Cà Mau
| Điểm hành hương | Vị trí địa lý | Lễ hội lớn trong năm (âm lịch) | Lưu ý khi chiêm bái |
|---|---|---|---|
| Quán Âm Phật Đài (Mẹ Nam Hải) | Phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu | Lễ hội Quán Âm Nam Hải (22–24/3 ÂL) | Mặc trang phục kín đáo, hạn chế đốt vàng mã và giữ vệ sinh chung |
| Chùa Xiêm Cán | Xã Vĩnh Trạch Đông, TP. Bạc Liêu | Tết Chôl Chnăm Thmây (tháng 4 DL), Lễ Sene Đôlta | Bỏ giày dép bên ngoài trước khi bước lên bậc thềm chính điện |
| Quan Âm Cổ Tự (chùa Phật Tổ) | Đường Rạch Chùa, P.4, TP. Cà Mau | Lễ vía Quán Thế Âm (19/2, 19/6, 19/9 ÂL) | Không gian thanh tịnh, có phòng thuốc nam từ thiện Tuệ Tĩnh Đường |
| Đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân | Khu du lịch Mũi Cà Mau, Ngọc Hiển | Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 ÂL) và dịp lễ Tết | Kết hợp tham quan cột mốc GPS 0001 và Cột cờ Hà Nội tại Đất Mũi |
Tài liệu và nguồn tham khảo chính thống
- [1] Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Bạc Liêu: Tư liệu lịch sử hình thành khu tâm linh Quán Âm Phật Đài (phường Nhà Mát, TP. Bạc Liêu).
- [2] Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu: Hồ sơ di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Xiêm Cán (khởi dựng năm 1887).
- [3] Cổng thông tin điện tử tỉnh Cà Mau: Cụm công trình văn hóa tâm linh Đền thờ Lạc Long Quân – Tượng Mẹ Âu Cơ tại Đất Mũi và các cơ sở tín ngưỡng tỉnh Cà Mau.