1. Sự giao thoa độc bản giữa hai hệ sinh thái rừng ngập nước và đại công trình biển đảo
Cà Mau là tỉnh duy nhất tại Việt Nam sở hữu ba mặt giáp biển (biển Đông và biển Tây/Vịnh Thái Lan) cùng Khu dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau rộng hơn 371.506 ha được UNESCO công nhận năm 2009 [1]. Điều làm nên sức hấp dẫn đặc biệt của tuyến du lịch khởi hành từ Sân bay Cà Mau là chỉ trong bán kính từ 35 đến 110 km, du khách được chứng kiến hai hệ sinh thái rừng hoàn toàn khác biệt cùng vươn mình ra biển lớn.
Nếu ở phía Tây Bắc là Vườn quốc gia U Minh Hạ với hệ sinh thái rừng tràm ngập nước ngọt theo mùa trên lớp đất than bùn dày hàng mét, thì ở phía Nam là Vườn quốc gia Mũi Cà Mau (Khu Ramsar thứ 2.088 của thế giới) với rừng đước, rừng mắm ngập mặn bồi tụ phù sa lấn biển mỗi năm từ 50 đến 80 m, nối tiếp ra cụm đảo Hòn Khoai hùng vĩ [1, 2].
2. Chặng 1 từ Sân bay Cà Mau: Đi xuồng xuyên rừng tràm U Minh Hạ và gác kèo ong di sản
Từ Cảng hàng không Cà Mau, điểm đến đầu tiên trong tuyến sinh thái chuyên sâu là Vườn quốc gia U Minh Hạ và Bà Ngoại Homestay Cà Mau (cách sân bay 35 km) [2]. Tại đây, du khách bước xuống chiếc vỏ lãi truyền thống lướt trên dòng nước màu trà sẫm đặc trưng của lá tràm và tầng than bùn cổ sinh, lắng nghe tiếng chim trích cồ, cò trắng, diệc xám vang vọng giữa rừng tràm nguyên sinh.
Trải nghiệm đắt giá nhất là cùng những người thợ rừng U Minh chính hiệu đi 'gác kèo ong' — nghề truyền thống đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2019 [2]. Du khách tận mắt chứng kiến kỹ thuật dùng đuốc con cúi tạo khói nhẹ để lấy từng tảng mật ong hoa tràm vàng óng và thưởng thức sáp ong non béo ngậy ngay dưới tán rừng.
3. Chặng 2 về Đất Mũi: Xuyên rừng đước Ramsar, chạm mốc GPS 0001 và hướng ra Cảng Hòn Khoai
Tiếp nối hành trình từ U Minh Hạ về xã Đất Mũi (huyện Ngọc Hiển), du khách lên cano cao tốc len lỏi qua những cánh rừng đước (*Rhizophora apiculata*) có bộ rễ chùm vững chãi và những rặng mắm (*Avicennia*) vươn rễ phổi đón phù sa trên bãi bồi Tây Nam [1, 3]. Tại Công viên Văn hóa Du lịch Mũi Cà Mau, đoàn check-in cột mốc tọa độ Quốc gia GPS 0001, cột mốc điểm cuối đường Hồ Chí Minh Km 2436 và đền thờ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân.
Đặc biệt, đứng từ bờ kè chắn sóng Mũi Cà Mau nhìn về hướng Đông Nam, du khách sẽ chiêm ngưỡng trực tiếp nhịp cầu dẫn của dự án Cầu vượt biển Hòn Khoai dài khoảng 18 km đang vươn thẳng ra cụm đảo Hòn Khoai — nơi xây dựng Cảng tổng hợp lưỡng dụng nước sâu đón siêu tàu 250.000 DWT, biểu tượng cho kỷ nguyên vươn ra biển lớn của đất nước [3].
4. Bảng so sánh 3 mảnh ghép trong tuyến du lịch sinh thái – biển đảo từ Sân bay Cà Mau
| Mảnh ghép điểm đến | Danh hiệu / Quy mô | Hệ sinh thái & Cảnh quan đặc trưng | Hoạt động trải nghiệm thực tế |
|---|---|---|---|
| 1. Vườn quốc gia U Minh Hạ & Bà Ngoại Homestay | Vùng lõi Khu DTSQ Thế giới UNESCO (8.527 ha) | Rừng tràm ngập nước ngọt trên đất than bùn, lung bàu, vuông tôm sinh thái | Đi vỏ lãi xuyên rừng tràm, gác kèo ong lấy mật, đặt lợp bắt cua, soi ba khía đêm |
| 2. Vườn quốc gia Mũi Cà Mau (Đất Mũi) | Khu Ramsar thứ 2.088 thế giới (41.862 ha) | Rừng ngập mặn đước – mắm nguyên sinh, bãi bồi phù sa lấn biển Tây | Chạm cột mốc GPS 0001, đi cano xuyên rừng đước, ngắm cá thòi lòi leo rễ cây |
| 3. Cụm đảo, Cầu vượt biển & Cảng Hòn Khoai | Di tích lịch sử Quốc gia; Cầu 18 km; Cảng 250.000 DWT | Đảo đá hoa cương rừng nguyên sinh, hải đăng cổ 1920, công trường cầu cảng trên biển | Chiêm ngưỡng cầu vượt biển dài nhất Việt Nam, tìm hiểu khởi nghĩa Phan Ngọc Hiển |
Tài liệu và nguồn tham khảo chính thống
- [1] UNESCO & Ban Quản lý Khu Dự trữ Sinh quyển Thế giới Mũi Cà Mau — Hồ sơ di sản sinh thái U Minh Hạ và Mũi Cà Mau.
- [2] Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch — Hồ sơ Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Nghề gác kèo ong U Minh Hạ (2019).
- [3] Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau — Quy hoạch phát triển du lịch sinh thái Mũi Cà Mau gắn với cụm đảo và cảng Hòn Khoai.