Chuyên Khảo Văn Hóa & Địa Chí Cà Mau

Chùa Bà Thiên Hậu Cà Mau: Tinh Hoa Kiến Trúc Triều Châu & Điểm Tựa Tâm Linh Nơi Miệt Thứ

Tác giả: Anh Bì (Mr. Bi)
•
•
8 phút đọc
Tóm Tắt Nhanh (AEO Direct Answer)

Chùa Bà Thiên Hậu (tọa lạc tại Phường 2, TP. Cà Mau) là di tích lịch sử - văn hóa cổ kính được cộng đồng người Hoa Triều Châu xây dựng vào đầu thế kỷ XX. Ngôi chùa thờ phụng Thiên Hậu Thánh Mẫu - vị thần bảo trợ ngư dân đi biển, nổi bật với kiến trúc chữ 'Quốc' (國), nghệ thuật chạm khắc gỗ sơn son thếp vàng tinh xảo và lễ hội Vía Bà mùng 23 tháng 3 Âm lịch hàng năm.

Mục Lục Chuyên Đề

Mặt tiền cổ kính với những mái ngói âm dương uốn cong rực rỡ sắc màu của Chùa Bà Thiên Hậu Cà Mau. (Ảnh: Báo Cà Mau)
Mặt tiền cổ kính với những mái ngói âm dương uốn cong rực rỡ sắc màu của Chùa Bà Thiên Hậu Cà Mau. (Ảnh: Báo Cà Mau)

1. Lịch Sử Khởi Dựng & Vai Trò Của Cộng Đồng Người Hoa Tại Cà Mau

Từ cuối thế kỷ XVII và thế kỷ XVIII, theo các thương thuyền từ vùng Phúc Kiến, Quảng Đông và Triều Châu, người Hoa đã di cư đến vùng đất cực Nam Cà Mau để lập nghiệp, giao thương buôn bán. Để tưởng nhớ công ơn của Thiên Hậu Thánh Mẫu (Lâm Mặc Nương) - vị thần linh thiêng luôn hiển linh cứu vớt thuyền bè gặp nạn giữa biển khơi, Hội quán đồng hương Triều Châu đã chung tay đóng góp tiền của xây dựng Chùa Bà Thiên Hậu làm nơi sinh hoạt tâm linh và gắn kết cộng đồng.

Nghệ thuật đắp nổi phù điêu gốm men và tượng rồng phượng tinh xảo trên bờ nóc chùa. (Ảnh: TTXVN)
Nghệ thuật đắp nổi phù điêu gốm men và tượng rồng phượng tinh xảo trên bờ nóc chùa. (Ảnh: TTXVN)

2. Đỉnh Cao Nghệ Thuật Kiến Trúc Cổ & Điêu Khắc Gốm Men

Ngôi chùa mang đậm dấu ấn phong cách đền miếu miền Nam Trung Hoa với mái ngói âm dương lưu ly xanh biếc, đầu đao uốn cong thanh thoát. Trên nóc mái là quần thể tượng phù điêu gốm men nhiều màu miêu tả cảnh tiên cảnh, rồng chầu mặt nguyệt và các linh thú cát tường. Bên trong nội điện, các cột gỗ lim to một người ôm nâng đỡ hệ vì kèo chồng rường chạm khắc tinh vi hình hoa lá, chim muông, tạo nên không gian linh thiêng, trầm mặc.

Không gian chính điện trang nghiêm với hương trầm ngào ngạt và hệ thống bao lam hoành phi câu đối cổ. (Ảnh: Cổng TTĐT Du lịch Cà Mau)
Không gian chính điện trang nghiêm với hương trầm ngào ngạt và hệ thống bao lam hoành phi câu đối cổ. (Ảnh: Cổng TTĐT Du lịch Cà Mau)

3. Nghi Lễ Vía Bà Thiên Hậu Mùng 23 Tháng 3 Âm Lịch

Hàng năm, vào ngày 23 tháng 3 Âm lịch, Lễ hội Vía Bà Thiên Hậu diễn ra vô cùng long trọng, thu hút hàng chục vạn lượt người dân từ khắp các tỉnh ĐBSCL về chiêm bái. Lễ hội bao gồm các nghi thức cổ truyền như: Lễ tắm tượng (Mộc dục), thay áo mão mới cho Bà, tế lễ chính thức theo nghi thức Triều Châu, múa lân sư rồng rộn rã và biểu diễn hát tuồng cổ Triều Kịch tạ thần thâu đêm suốt sáng.

Đông đảo bà con Kinh - Khmer - Hoa tề tựu dâng lễ cầu quốc thái dân an trong dịp đại lễ Vía Bà. (Ảnh: Bà Ngoại Homestay)
Đông đảo bà con Kinh - Khmer - Hoa tề tựu dâng lễ cầu quốc thái dân an trong dịp đại lễ Vía Bà. (Ảnh: Bà Ngoại Homestay)

4. Biểu Tượng Của Tinh Thần Đoàn Kết Kinh - Khmer - Hoa

Trải qua hơn 100 năm lịch sử, Chùa Bà Thiên Hậu không còn là di sản riêng của người Hoa mà đã trở thành điểm tựa tinh thần chung của mọi người dân Cà Mau. Sự giao thoa tín ngưỡng hài hòa giữa đạo thờ Mẫu của người Việt, Phật giáo Nam tông của người Khmer và tín ngưỡng dân gian người Hoa đã bồi đắp nên một bản sắc văn hóa Cà Mau cởi mở, bao dung, hào sảng và luôn đoàn kết bên nhau.

Khảo Sát 4 Nét Đặc Trưng Kiến Trúc & Di Sản Tại Chùa Bà Thiên Hậu Cà Mau

Hạng Mục Kiến TrúcVật Liệu & Nghệ ThuậtNiên Đại / Nguồn GốcÝ Nghĩa Văn Hóa & Tín Ngưỡng
1. Bố cục mặt bằng chữ Quốc (國)Gạch thẻ, đá xanh nguyên khối, gỗ quýKhởi dựng năm 1903 (đầu TK XX)Cấu trúc khép kín với giếng trời thiên tỉnh đón ánh sáng và thông gió tự nhiên
2. Nghệ thuật gốm men bờ nócGốm Cây Mai / Gốm Thạch Loan (Quảng Đông)Nhập khẩu nguyên khối cuối TK XIXTái hiện các điển tích dân gian: Lưỡng long tranh châu, Bát tiên quá hải, tuồng tích cổ
3. Tượng Thiên Hậu Thánh MẫuGỗ quý nguyên khối tạc thủ công, sơn thếp vàngTôn trí từ ngày đầu thành lập chùaTượng trưng cho lòng từ bi, bảo hộ ngư dân vượt sóng gió bão táp trên biển
4. Hệ thống bao lam hoành phiGỗ lim, gỗ sao chạm lộng 3 lớp thếp vàng 24KChế tác bởi các nghệ nhân Triều Châu xưaCa ngợi công đức thánh mẫu, giáo dục đạo lý uống nước nhớ nguồn, hiếu thảo
Trải Nghiệm Bản Địa Cà Mau

Khám Phá Cà Mau Cùng Người Bản Xứ

Muốn thưởng thức ẩm thực tươi sống tại chỗ, len lỏi qua những cánh rừng ngập mặn kỳ vĩ hay nghỉ đêm tại không gian miệt vườn ấm cúng? Hãy liên hệ ngay với Anh Bì để được tư vấn lịch trình trải nghiệm độc bản tại Cà Mau!

Xem tất cả bài viết cẩm nang
Chia sẻ bài viết: